Saturday, October 14, 2017

दिवाळी गिफ्ट

तिच्या हातातील रिमोट त्याने खेचून घेतला आणि चॅनल बदलले.तिच्या आवडीचा डान्स प्रोग्रॅम चालू होता .आज बऱ्याच दिवसांनी तिला मोकळा वेळ मिळाला होता .त्यात आवडता प्रोग्रॅम म्हणून ती खुश होती .सासूबाई ही बाहेर गेल्या होत्या तर मुले शाळेत.
पण तो अचानक आला आणि नेहमीसारखे समीकरणच बदलून गेले.चरफडत उठली आत निघून गेली.लहानपणापासूनच तिला नृत्याचीआवड                                   गणेशोत्सव,नवरात्र सारख्या उत्सवात अगदी हौसेने भाग घ्यायची . पण परिस्थितीमुळे पुढे काही जमलेच नाही .लग्न झाले तेव्हा त्याने प्रेमाच्याभरात तुझी इच्छा पूर्ण करेन असे वचन दिले पण भर ओसरल्यावर सगळे विसरून पैश्याच्या मागे लागला.
खरेच अश्या कित्येक इच्छा..आवडी... मारल्या आपण.नंतर संसारात गुरफटून गेलो.पैश्याची कमी नाही पण पाहिजे ते सुख कुठे आहे ?? आता दिवाळीची तयारी सुरू होईल . दिवसभर जेवण आणि फराळाचे काम . तो काही मदतीला येणार नाही .आपणच करायचे . विचार करता करता केव्हा झोप लागून गेली हे कळलेच नाही.
संध्याकाळी त्याने तिला उठवले तेव्हा कळले खूप वेळ झोपलो होतो आपण . घाईघाईत चहा केला आणि सर्वाना दिला . त्याने तिला सांगितले ,चाल तयार हो आज खरेदीला जायचे आहे . काही न बोलता ती तयार झाली. सर्वांसाठी खरेदी करून रात्री घरी आले तेव्हा लक्षात आले त्याने माझ्यासाठी काहीच घेतले नाही . खिन्नपणे हसून मनात म्हणाली रोजचेच आहे . माझी किंमत काय ते लक्षात येत नाही त्याच्या.रात्री सर्व आवरून त्याच्या शेजारी येऊन झोपली . त्याने तिला अलगद मिठीत घेतले आणि पांढरेशुभ्र पाकीट हाती दिले . उघडून पाहिले तर  मृणाल नृत्य क्लासची पावती होती.
आश्चर्याचा धक्का बसून ती ओरडली", हे काय नवीन"?
तो हसून म्हणाला ",तुझे दिवाळी गिफ्ट. उद्यापासून तू रोज नृत्य शिकायला जायचे . वर्षभराची फी भरली आहे.मोकळी कर स्वतःला रोजच्या या चक्रातून. काही वेळ स्वतःसाठी जग.तुझी धावपळ कळत नाही का आम्हाला ??? स्वतःचे मन .इच्छा मारून जगतेस.म्हणून आम्ही सर्वांनी ठरविले तुला नृत्याच्या क्लासला पाठवू . तासभर का होईना तुझे आयुष्य जगशील तू "
"आहो पण आता या वयात नृत्य शिकून काय करू"?? ती डोळ्यात पाणी आणून बोलली.
"आपल्याला कुठे स्पर्धेत भाग घ्यायचा आहे. फक्त आनंद घे तुझ्या आवडीचा .तुला दिलेले वचन लक्षात आहे माझ्या.पण परिस्थितीमुळे ते वेळेवर पूर्ण करता आले नाही.पण हरकत नाही.शिकण्यासाठी वय आणि वेळ कोण पाहत नाही .स्वतःसाठी जग थोडा वेळ" . तिच्या डोळ्यातून अश्रू टपकू लागले.
त्याच्या कुशीत शिरत म्हणाली "आजची दिवाळी ही खऱ्या अर्थाने माझी दिवाळी आहे" .

© श्री . किरण बोरकर

Thursday, October 12, 2017

द अँक्सीडेंटल प्राईम मिनिस्टर ....संजय बारु

द अँक्सीडेंटल प्राईम मिनिस्टर ....संजय बारु
अनुवाद ....लीना सोहनी
मेहता पब्लिकेशन
संजय बारु जून 2004 ते ऑगस्ट 2008 या कालावधीत पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंग यांचे माध्यम सल्लागार म्हणून काम पाहत होते . पंतप्रधानांचा अतिशय जवळून अभ्यास केला त्यांनी.सरकारचा कारभार कसा चालतो.त्यांच्यावर दबाव कोण ?? कसे ?? टाकू शकतात.नेत्यांची सर्वसामान्य जनतेत कशी प्रतिमा उभी केली जाते .तर प्रसारमाध्यमांचा स्वतःच्या स्वार्थासाठी कसा उपयोग केला जाऊ शकतो याचे वर्णन आपल्या ओघवत्या शैलीत केले आहे .मनमोहनसिंग यांच्या कारकिर्दीत घडलेल्या महत्वाच्या घटनांचा खजिनाच लेखकाने आपल्या पुढ्यात खुला केला आहे .

Monday, October 9, 2017

नुकसानभरपाई

रविवारची दुपार म्हणजे पोटाला तड लागेपर्यंत जेवायचे आणि ताणून द्यायची हा माझा रिवाज.आजचा रविवार ही काही वेगळा नव्हता.
पण खाली गोंगाट ऐकून मला जाग आली.चिडून बाहेर आलो तर खाली मुलांचा गोंगाट चालू होता. क्रिकेटची मॅच रंगात आली होती . सगळा संताप विसरून मी मॅच पाहत बसलो.तितक्यात खाली विक्रम दिसला. मुलांच्यात बसून तोही मॅच पाहत होता. मला पाहून हात हलविला आणि खेळणार का क्रिकेट असे खुणावून विचारले.
"अरे.....!!वेड लागले का ?? यावयात क्रिकेट ?? मी नाही म्हटले.
तसे त्याने  अजय ,सदा याना बोलावले .आज काय झाले कुणास ठाऊक पण सगळे गोळा झाले.क्रिकेट खेळायला. मग माझाही नाईलाज झाला . विक्रमने मॅच ठरविली जुने विरुद्ध नवे.आता मलाही उत्साह आला.
नाहीतरी या वयात या  गोष्टी योगायोगानेच घडून येतात.
सुरू झाली मॅच .....खेळ आता रंगात आला . आता आमची बॅटिंग सुरू झाली . विक्रम बॅटिंग करत होता. अचानक एक बॉल त्याने सुसाट मारला आणि  तोडकर काकांच्या खिडकीची काच फोडून आत शिरला.लहानपणीच्या सवयीनुसार मी पळून घरात शिरलो . नेहमीप्रमाणे मैदान क्षणात साफ झाले .
काही वेळ शांतता ......आणि अचानक नेहमीप्रमाणे काकूंचा आवाज आला ,आणि नंतर त्यांच्या खास मालवणी भाषेतल्या शिव्या ..देवा .....आज कित्येक वर्षांनी ह्या शिव्या ऐकत होतो .पण आता विक्रमचाही आवाज ऐकू येऊ लागला .म्हणजे विक्रम ही आज भांडणाचा तयारीत आहे की काय ???? मी परत बाहेर येऊन पाहिले तर खरेच की विक्रम हातात बॅट घेऊन काकुसमोर उभा होता .
"मेल्या ....घोड्यासारखो वाढलस तरी अजून अक्कल येऊंची नाय तुका ?? हातात बॅटी धरून कुठेपन बॉल मारतास ?? शिरा पडो तुझ्यावर ....!!अजून मेले छळूक बसलेत..?? ती तावातावाने भांडत होती.
सौ. माझ्याकडे चिडून पाहत होती . आता हीची सुरवात होणार हे नक्की.
तितक्यात विक्रम चिडून म्हणाला"ओ.. काकू.. ओरडू नका. भरून देऊ तुमची काच .एकच नाही तर पूर्ण खिडकीची बदलून देईन.उद्या माणूस येऊन बदलून देईल .घरी जा आता."
तशी काकू थंड झाली.थोड्या वेळाने विक्रम घरी आला.
आल्या आल्या मी चिडलो "कशाला ह्या भानगडी ?? आता नको तो खर्च" ??
" राहूदे रे ...विक्रम हसत म्हणाला." अरे लहानपणी क्रिकेट खेळताना नेहमी तोडकर काकांच्या घराची काच फुटायची आणि काकूच्या शिव्या खायचो . पण काका कधीच काही बोलायचे नाहीत.कधीच नुकसान भरपाई मागितली नाही. नाही कधी घरी तक्रार केली . आज दोघेही म्हातारे झालेत . काकांच्या पेन्शन वर घर चालतेय . मुलगी लग्न होऊन गेलीय ती किती लक्ष देणार ??? गेले महिनाभर बघतोय.. काकांच्या किचनच्या खिडकीची काच फुटलीय . दोन दिवसात नवीन काच लावणारे काका महिनाभर काच न बदलत राहातायत ?? हे काही पटत नाही . बरे त्यांना पैसे द्यावे तर घेणार नाहीत . मोठा मानी मालवणी माणूस . शेवटी ही आयडिया सुचली . आपणच काच फोडायची . पोरांना क्रिकेट खेळायला बोलावले आणि काच फोडून टाकली . आता काका आणि काकू काहीच बोलणार नाहीत . या निमित्ताने संपूर्ण खिडकीला नवीन काच लावू.....दे टाळी ....असे बोलून विक्रम ने हात पुढे केला . मी नेहमीप्रमाणे हात जोडले . सौ. तोंडावर पदर घेऊन हसू लागली.
"खरेच विकी.... खूप छान दिवस होते ते आणि खूप चांगली माणसे भेटली आपल्याला.त्यांच्याच संस्कारामुळे आपण असा विचार करू शकतो".असे बोलून त्याला मिठी मारली.

© श्री. किरण बोरकर

Sunday, October 8, 2017

चाहूल आणीबाणीची ....बी. एन. टंडन

चाहूल आणीबाणीची ....बी. एन. टंडन
अनुवाद .....अशोक पाध्ये
राजहंस प्रकाशन
लेखक हे पंतप्रधान कार्यालयात संयुक्त सचिव या पदावर कार्यरत होते .इंदिरा गांधीसारखी कर्तबगार स्त्री मुलावरच्या आंधळ्या प्रेमापोटी आणि स्वतःच्या दुराग्रही स्वभावामुळे देशावर आणीबाणीचे संकट कसे लादते हे लेखकाच्या डायरीतून उलगडत जाते .आणीबाणीपूर्वी प्रत्यक्षात आठ महिनेआधी ही दैनंदिनी सुरू होती .प्रत्यक्षात काय घडले...??कसे घडले..??  याचा घटनाक्रमच आपल्यासमोर उलगडत जातो .आणीबाणीबद्दल आम्हाला आणि आताच्या पिढीला फारसे माहीत नसेल . पण सत्तासंघर्ष म्हणजे काय.. ?? त्याचे देशावर होणारे भीषण परिणाम . जेष्ठ नेत्यांच्या यामागील भूमिका आपल्याला कळते .ही डायरी म्हणजे लेखकाने जनतेसमोर मांडलेले वृत्तांतकथन  आहे .लोकशाहिबद्दल आदर असणाऱ्या सुजाण नागरिकांनी वाचावे असे पुस्तक

Saturday, September 30, 2017

मुंबईकर

आता उद्यापासून परत मुंबईकर धावायला लागतील....
आणि.. सगळीकडे बातमी येईल.
बघा मुंबईकरांचे स्पिरिट....घंटा स्पिरिट !!! च्यायला... आम्हाला काय मज्जा येतेय धावत रेल्वे स्टेशन गाठायला?? .आहो ..त्या झोपलेल्या मुलांची पप्पीही घेता येत नाही.... .ती घेत बसलो तर पाच चाळीस सुटेल आणि नंतर पंधरा मिनिटे गाडी नाही . ...ती मिळाली की कंपनीची बस चुकणार मग ऑटोला पंचवीस रुपये म्हणजे पोरांची पप्पी पंचवीस रुपयाला पडली....नको !!!!..चौथी सीट मिळाली तरी चालेल पण ट्रेन चुकायला नको.
च्यायला पाच दिवस झाले तो रेल्वे ब्रिज बंद आहे .म्हणजे अजून धावले पाहिजे तरच प्लॅटफॉर्मवर वेळेवर पोचू ..
ओहो... सॉरी मॅडम चुकून धक्का लागला.डोळे वटारून नका हो पाहू ...खरे तर तुमच्यापेक्षाही सुंदर बायको आहे घरी पण घाईघाईत लागतो धक्का .... माफ करा. पण जाऊद्या ...हो ती बघा ट्रेन आलीय.
अरे देवा .....कितीही गर्दी ब्रिजवर .कमी व्हायची वाट बघत बसलो तर तीन ट्रेन सोडव्या लागतील ,म्हणजे लेट मार्क झालाच आणि साहेबांच्या शिव्या ...वर बोनसच . आमच्या साहेबांनी सगळेच ऑनलाइन केलेय .अंगठा दाबून हजेरी लावा ,त्यामुळे उशिराच अंगठा लागला की आपोआप पैसे कट ....पगारातून.
आमच्या विभागातील नगरसेवक ,आमदार, खासदारांना या ब्रिजवरून चालायला लावले पाहिजे एकदा .म्हणजे कळेल त्यांचा लाडका मतदार कसा प्रवास करतोय .
जाऊ दे बोलून काय उपयोग??...आता या गर्दीत तर घुसले पाहिजे नाहीतर डायरेक्ट हाफडेला जावे लागेल.
साला ....लोकांनापण मानले पाहिजे .माहितीय ह्या गर्दीत अडकलो तर जीवही जाईल पण तरीही घुसतात.मीही कोण वेगळा नाही म्हणा ...पोटासाठी हे ही करावे लागते.चला रोजच्यासारखे देवाचे नाव घ्या आणि घुसा या गर्दीत .
ओ.. मामा... जरा हळू .धक्के आता लागणारच इथे . तुमच्याकडे दुसरा काही पर्याय आहे का ???? ताई व्हा तुम्ही पुढे ,तुम्हालाच घाई आहे आम्ही तर फिरायलाच आलोय इथे .अरे!! अरे !!अरे!!.. हे कांय ती माणसे का धावतायत इथे तिथे देवा हे सर्व इथेच येतात ,आली अंगावर सर्व वादळासारखी ....नको नको ...माझी बॅग गेली खाली.आहो बायकोने सकाळी चार वाजता उठून डबा बनवून दिला आहे हो . कॅन्टीनचे खाणे झेपत नाही त्रास होतो तुम्हाला असे सारखे बोलत असते .आई ग!!..कोणीतरी हातावरच पाय ठेवला ...कोणी तोंडावर..नको नको.... सगळेच अंगावरून धावत जातायत . मीच का हो सापडलो यात.माझी काय चुकी आहे ??. दरवर्षी नेमाने इन्कम टॅक्स कापून घेतात . पास संपायच्या आधीच दुसरा पास काढतो . ट्रेन लेट झाली तरी काही बोलत नाही . ट्रॅकवर पाणी साचले तरी स्टेशनवर बसून राहतो . अजून काय करायला हवे मी ??? 
मग आज मीच का ???? मुलांची पप्पी घेत राहिलो असतो तर आज ही वेळ आली नसती हो ........

© श्री. किरण बोरकर

Friday, September 29, 2017

नववी माळ

नववी माळ ..... रंग ??
सकाळी उठून ती तयार झाली .आजच्या रंगाची साडी आणि मॅचिंग सर्व आधीच काढून ठेवले होते .स्वतःचे पटापट आवरून  साडी नेसून तयार झाली . नेहमीप्रमाणे सासूबाईंच्या वेगळा नाश्ता ,मुलांचा वेगळा ,नवऱ्याचा डबा तयार करून ती सासूबाईंना भरवायला गेली . गेले सहा महिने सासूबाई अंथरूणावरच पडून होत्या .त्यांना भरवून औषध देऊन त्यांची सर्व तयारी करून ती  इतर कामाकडे वळली. सर्वांचे कपडे धुणे ,पाणी भरणे यात वेळ गेला .मग स्वयंपाकाची तयारी करायला घेतली.मध्ये मध्ये येणारे फोन तिलाच घ्यावे लागत होते .
दुपारी जेवण झाल्यावर तिने सासूबाईंना जेवण भरविले . सासूने नजरेनेच तिच्याकडे पाहून छान दिसतेस अशी खूण केली . तशी ती लाजली . अश्या अवस्थेतही सासूचे आपल्यावर लक्ष आहे हे पाहून ती सुखावली.दुपारी विजेचे बिल भरून आली .येता येता संध्याकाळच्या जेवणाची तयारी करीतच आली  .मुलाने आज वेगळ्या डिशची फर्माईश केली होती .त्याचे मित्र घरी येणार होते .तर नवरा परस्पर बाहेर पार्टीला जाणार होता  .मुलाचे मित्र घरी येणार म्हणून घर आवरायला घेतले . सकाळी सर्वांनी जाताना घरात पसारा करून ठेवला होता तो अजून आवरला नव्हताच.
बघता बघता संध्याकाळ झाली .सासूबाई सारख्या बेल वाजवत होत्या . त्यांच्या नाश्त्याची औषधाची वेळ झाली होती .बरेच दिवस हिचे गुढगे दुखत आहे .रोज डॉक्टरकडे जाईन म्हणते पण वेळच मिळत नाही . काहींना काही कामे निघातातच .पण तिलाही हल्ली स्वतःकडे लक्ष द्यायला वेळ कुठे होता ?.सासूबाईना पुन्हा भरवून औषधे देऊन ती संध्याकाळच्या जेवणाकडे वळली .जेवण करता करता अचानक आठवले उद्या कोणता रंग आहे ??. पेपर बघायलाही वेळ नव्हता म्हणून मैत्रिणीला फोन करून उद्याचा रंग विचारून घेतला .
"अरे देवा ....!! या रंगाची साडीच नाही माझ्याकडे आणि ड्रेसही नाही . तिचा चेहरा पडला .आता स्वयंपाकाकडे  लक्ष लागेना . कसेबसे  स्वयंपाक  आटपला. आता बाहेर जाऊन ही काही फायदा नाही . लवकरच दुकाने बंद होतील .थोड्याच वेळाने मुलाचे मित्र आले आणि हसत खेळत गप्पा मारीत जेऊनही गेले.
सासूबाईंना भरविताना हिच्या डोक्यात उद्याचेच विचार चालू होते . सासूबाईंनी खुणेनेच विचारले काय झाले ??? हिने भडाभडा आपली तळमळ तिच्यासमोर मांडली .त्याही स्थितीत सासू हसली . खुणेने आपल्या कपाटाकडे बोट दाखविले आणि उशीखालच्या चाव्या नजरेने खुणावल्या . तिने चकित होत कपाट उघडले .आतमध्ये काही साड्या व्यवस्थित घड्या घालून ठेवल्या होत्या .अर्थात हेही काम तिचेच होते म्हणा.. .त्यामध्ये उद्याच्या रंगाची साडी होती आणि मॅचिंग ब्लाउज ही .ते पाहूनच हीचा  चेहरा खुलला . आज रात्री हाताने टाके मारून ब्लाउज व्यवस्थित करता येईल .तिने साडी बाहेर काढून लहान मुलीसारखे सासूबाईंकडे बघितले .तिच्या नजरेतील आनंद पाहून सासूबाईंच्या डोळ्यातुन अश्रू ओघळले . होय त्या दोघीही देवी आहेत.

© श्री.किरण बोरकर

Thursday, September 28, 2017

आठवी माळ

आठवी माळ .....रंग ?????
"अरे ...!! हे काय "?? "तू पण रंगाच्या चक्रात अडकलीस का ".?? आजच्या रंगाचा ड्रेस घालून आलेल्या मधूकडे पाहत मी कौतुकाने म्हटले .
आमची मधू म्हणजे टॉमबॉय .हे असले साड्या नेसणे .ड्रेस घालणे तिला फार आवडत नव्हते . तशीही ती परदेशातच राहत होती .आता नवरात्रीला इथे आली होती.
"मी काय बाई नाही का "?? माझ्या पाठीवर थाप मारून लटक्या रागाने बोलली."खरे तर तुमच्यासोबत राहून राहून मी माझे बाईपण विसरूनच गेले होते .आणि नंतर परदेशात गेले .तिथे कुठेरे हे सर्व करायला मिळते .इथे संधी मिळतेय तर करून घेऊ हौसमौज " मधुचं हसत हसत रिप्लाय मिळाला .
इतक्यात बाजूच्या बिल्डिंगमधले अण्णा गेल्याची बातमी आली . म्हातारा म्हातारी दोघेच राहत होते .मुले बाहेरच असायची . चोवीस तास एक माणूस मदतीला ठेवला होता .आम्ही सर्व तेथे पोचलो .मधूही चांगलेच ओळखत होती त्यांना .तिथे गेल्यावर तीही आमच्याबरोबर कामाला लागली .नवरात्र आणि बऱ्याच घरी घट बसविले असल्यामुळे पुढे यायला फारसे कोणी तयार नव्हते . लांबच्या एक पुतण्याला सर्व काही करायचे अधिकार मुलांनी देऊन ठेवले होते . तोही हजर झाला.
सर्व तयारी झाली आता खांदा कोण देणार ??? आपल्या नात्यातला नाही म्हणून कोण पुढे यायला तयार नव्हते .शेवटी  कसेबसे  तीन नातेवाईक  तयार झाले .कोणी पुढे आला नाही तर मी जाईन असे मनात ठरविले .इतक्यात मधू अनपेक्षितपणे पुढे झाली.
"मी देते खांदा ?? असे तिने म्हणताच आम्ही हादरलोच .
"हे बघ भाऊ कोण खांदादेते हे आता महत्वाचे  नाही तर यांचे अंत्यसंस्कार होणे महत्वाचे आहे . माझ्या वडिलांच्या वेळीही अंत्यसंस्कार करायला तुम्ही मला पाठिंबा दिलात तसाच पाठिंबा द्या .काही दिवसांनी मी परत जाईन पण जाता जाता या परिस्थितीत अण्णा साठी काही करू शकले नाही ही चुटपुट नको"
मी अभिमानाने माझ्या मैत्रिणीकडे पाहिले . होय ती देवीच आहे .

© श्री.किरण बोरकर