ढोलताशे

ढोल ताशे

" ह्या वर्षी गणपती आणताना ढोल ताशे हवेच नायतर गणपती आणूचोच नाय " हट्टाने पेटलेल्या आवाजात गणेश उर्फ गणू ओरडला आणि पॅकिंग करत असलेल्या उंदराच्या हातातून बॅग खाली पडली .

" याला काय अर्थ आहे मालक .हल्ली कोणही उठतो आणि धमकी देतो तुला आणणार नाही म्हणून .आपल्याला मनापासून घरी घेऊन जातायत की आपल्यावर उपकार करतायत.ते काही नाही तुम्ही वरिष्ठांकडे तक्रार करायलाच हवी" तो कपडे बाहेर फेकत म्हणाला

" मला ही असेच काहीसे वाटू लागले आहे बघ .हल्ली जरा जास्तच धमक्या मिळू लागल्यात .इतका जोर माझा आणि स्वतः चा प्रवास किती सुखकारक होईल यात दाखवायचा .अरे तो कोकणातील प्रवास खूपच त्रास देतो रे " पितांबरची घडी घालून बॅगेत भरत तो उद्गारला .

" आहो मालक , तुम्हीच याना शेफारून ठेवले .चांगले दहा दिवस घरात बसून कौटुंबिक सुट्टी साजरी करत होतो .पण लोकमान्यनी घराबाहेर काढले आणि आपल्याला जनता जनार्दन भक्तांना भेटायची सवय लागली .मग त्यांची दया येऊन मदत करा .हल्ली तुम्ही इथे मखरात असता कुठे ? बघावे तेव्हा भक्तांसाठी धावत असता .आता तर  ढोल ताशे शोधायला जाणार असाल " उंदीर भरजरी माळ गळ्यात घालून आरश्यात पाहत म्हणाला .

" आयडिया काही वाईट नाही आणि मलाही ढोल ताशे वाजवायची संधी मिळेल.नाहीतरी हल्ली काही प्रसिद्ध कलाकार ढोल ताशे वाजवतात की " तो उत्साहाने म्हणाला .

" धन्य आहे तुमची " उंदीर हात जोडून म्हणाला.

" अरे आपला घरगुती गणपती .आपल्याला ढोल ताशे परवडतील का ? सीताराम नागवेकर चिडून गणूला म्हणाले.

" काय हरकत आहे . ढोलताशे काय फक्त सार्वजनिक गणेशोत्सवासाठी आहेत का ? मी शोधतो कोणतरी कमी बजेटमधला मिळेलच " गणू उत्साहात म्हणाला.

" आधी चार पैसे  कमवून शिक.मग हवी ती नाटक कर " संगीता काकी चिडून म्हणाल्या.

गणेश नागवेकर पदवीधर झाला पण कामात काही लक्ष नव्हते.नाक्यावर बसून मोठ्या वार्ता करायची सवय मात्र होती. 

विठोबा कीर्तिकर पूर्वी तमाशात ढोलकी वाजवायचा .तमाशा बंद झाले तसे काम कमी झाले . हल्ली कमी तिथे आम्ही या धर्तीवर निरनिराळ्या ढोलताशे पथकात  ढोल वाजवायला जायचा .दशवतारात ढोलकी  वाजवायचा .आपले काम प्रामाणिकपणे करायची सवय त्याला होती.

सण आले की त्याला खूप डिमांड असायचा .यावर्षी स्वतःचे पथक बनवावे अशी त्याची इच्छा होती. पण म्हणावी तशी माणसे सापडत नव्हती. त्यामुळे ऑर्डर ही फारश्या नव्हत्या . थोडे कर्ज काढून मोठ्या कष्टाने पथक उभे केले होते. दोन चार ऑर्डर हातात होत्या पण टीम पूर्ण झाली नव्हती. त्या दिवशी थोड्या चिंतेत टपरीवर चहा पीत बसला होता 

" काय विठोबा भाऊ ? नाराज दिसतायत ." कटींग हातात देत अण्णाने विचारले.

" अरे कर्ज घेऊन पथक काढले पण वाजवायला दोन तीन पोर कमी पडायताय .आता थोडेच दिवस राहिलेत गणपतीला .सराव कधी करणार ? दोन ऑर्डर घेऊन बसलोय ." विठोबा काळजीने म्हणाला .

" विठोबा साहेब,  या कागदावर ढोल ताशे पथकासाठी तरुण तरुणी पाहिजे असे लिहून तुमचा फोन नंबर लिहून जा .मी कागद इथे टपरीवर चिकटवतो .माझ्या रेफरन्सने आले तर कमिशन द्या " अण्णा सहज म्हणाला .

" छान कल्पना " विठोबा खुश होऊन म्हणाला .

दुसऱ्या दिवशी विठोबा टपरीवर चहा पिण्यासाठी गेला तेव्हा एक तरुण अण्णाजवळ उभा होता .विठोबा येताच अण्णाने त्याच्याकडे बोट दाखविले तसा तो तरुण विठोबाकडे आला .

" भाऊ , मला पथकात यायचे आहे .माझे नाव ओमकार पर्वते. " तो हात जोडून म्हणाला .

" तुला ढोल ताश्याचे बेसिक ज्ञान तरी आहे का ? विठोबा त्याच्याकडे थोड्या नाराजीने पाहत म्हणाला . तसे मी थोडे शिकविन तुला. पण मध्येच पळून जायचे नाही . गणपतीच्या पहिल्या दिवशी आणि विसर्जनाला दिवसभर वाजवावे लागेल " विठोबाने आधी प्रमुख अटी सांगितल्या .

" मान्य आहे . माझा एक मित्र ही येईल वाजवायला ." कोपऱ्यात बिस्कीट खाणाऱ्या उंदरकडे पाहून तो हसत म्हणाला तसा तो उंदीर पळून गेला .

काही वेळाने गणेश ही मित्रांसोबत चहा पियाला टपरीवर आला .त्याने तो कागद वाचला आणि ताबडतोब विठोबाला फोन केला .

बाजूलाच बसलेल्या विठोबाचे त्याचा फोन उचलला .फोन केलेली व्यक्ती बाजूलाच आहे पाहून गणेश खुश झाला .

" काका माझी ऑर्डर घ्या पहिल्या दिवसाची "  गणेश खुशीत म्हणाला .

" सॉरी , आम्ही पूर्ण दिवस बुक आहोत ."ओमकार विठोबा  काही बोलायच्या आधीच उत्तरला .

" अरे बाबा ,मालक मी आहे की तू " विठोबा चिडून म्हणाला.

" धंद्याची ट्रिक आहे भाऊ , पटकन होकार द्यायचा नाही .आपल्या कामावर शंका घेतली जाते."  ओमकार विठोबाच्या कानात पुटपुटला .

" तू कार्पोरेट ऑफिसमध्ये काम कर. इथे नको ." विठोबा चिडून म्हणाला . "तो गेला तर ऑर्डर जाईल आपली " 

" ओ भाऊ , सध्या सर्वच पथक फुल आहेत .तुम्हाला माणसांची गरज आहे म्हणजे ऑर्डर नसतील म्हणून फोन केला तुम्हाला " गणेश पुन्हा हात जोडून म्हणाला.

" यावर्षी ढोल ताशे वाजवीत बाप्पा घरात आणायचा असाच निश्चय केलाय मी " गणेश छाती फुगवत म्हणाला.

" मग आमची अट आहे . " ओमकार उद्गारला 

" अट कशासाठी .तुम्ही पैसे सांगा मी देईन "गणेश उत्तरला .

" तुम्ही आमच्या ढोल पथकात सामील व्हायचे .पहिल्या दिवशी आणि विसर्जनाच्या दिवशी ढोल पथकात सामील होऊन ढोल ताशे वाजवायचे." ओमकार ठामपणे उद्गारला.

" च्यायला ,असे कुठे असते का ? मी तुम्हाला ऑर्डर देतोय ऍडव्हान्स देतोय तर तुम्ही मलाच कामाला लावतायत. " गणेश चिडून म्हणाला .

" हे बघ पथक हवे असेल तर आमचे ऐकावे लागेल.नाहीतर दुसरे पथक शोध " आता विठोबाही आवाज चढवून म्हणाला .

आता दुसरे कुठलेही पथक येण्यास तयार होणार नाही याची खात्री गणेशला होती म्हणून नाईलाजाने त्याने होकार दिला .

आज त्याच्या आगमनाचा दिवस होता .सीताराम नागवेकराच्या डोक्यावर बसून तो समोर ढोल ताशे वाजविणाऱ्या ओमकार आणि गणेशाकडे  पाहत हसत मान डोलवत होता .एका कोपऱ्यात उंदरासारखी बारीक मान असलेली व्यक्ती ताशा वाजवीत त्याच्याकडे रागाने पाहत होती.

अर्ध्या तासाने तो सीतारामच्या घरात शिरून मखरात बसला तेव्हा त्याच्यासमोर हात जोडून काकू उभ्या राहिल्या .

" पोराने शब्द खरा केलान हो .ढोल ताशे वाजवत बाप्पाक घरात घेऊन इलो " तिच्या चेहऱ्यावर विजेते हास्य होते.

" शेवटी तू ढोल वाजवायची इच्छा पूर्ण करून घेतलीसच .पण मला का ताशा वाजवायची शिक्षा ? मला ना तुझ्यासोबत यायची इच्छाच होत नाही हल्ली ." उंदीर चिडून शेपटी आपटत म्हणाला .

" अरे कसले भारी वाटते बघ ढोल वाजवताना .एक वेगळीच भक्तीची नशा अंगात भिनते.तरीच ते प्रसिद्ध कलाकार आपली कामे सोडून ढोल ताशे का वाजवतात याचे कारण आज कळले बघ .आज हात दुखतील थोडे रात्री मालीश करून देशील का ? " तो हसत हसत उंदराकडे पाहत म्हणाला.

 " मी फक्त वाहन आहे तुमचा आणि सरकारी नोकरावर तुम्ही काहीच कारवाई करू शकत नाही. पण तुमच्या सोबत त्या गणेशला  का अडकवले तुम्ही " स्वयंपाक घरातून येणाऱ्या प्रसादाचा सुवास घेत उंदराने विचारले.

" अरे तो मला धमकी देतो . त्याची शिक्षा त्याला मिळायला नको . काय तर म्हणे, ढोल ताशे नसतील तर बाप्पाला आणायचे नाही .वा रे वा ,इतकी वर्षे घरी येतोय तर ही तरुण पिढी मला हलक्यात घेऊ लागली .आता वाजव दहा दिवस ढोल ताशे" शांतपणे डोळे मिटत तो म्हणाला .

© श्री .किरण कृष्णा बोरकर